Orofaciaal (kaak) Therapie

Uit epidemiologisch onderzoek is gebleken dat tussen de 3-15% van de Nederlanders kaakklachten of TMD heeft. En per jaar komen er 6 op de 100 mensen bij die kaakklachten of TMD hebben. Kaakklachten of TMD neemt toe tijdens de adolescentie en neemt weer af bij het 45e levensjaar. Vaak hebben meer vrouwen dan mannen er last van.

Wat zijn kaakklachten of TMD (Temporo Mandibrulaire Disfunctie)?

Onder kaakklachten verstaan we alle klachten die te maken hebben met het niet goed functioneren van het kauwstelsel. TMD is een verzamelnaam voor stoornissen van het bewegingsapparaat van het kauworgaan. Het kauworgaan bestaat onder andere uit de kauwspieren, het kaakgewricht en het gebit. De kaakgewrichten bevinden zich net voor het linker- en het rechteroor. Het kaakgewricht bestaat uit een kaakkopje, een kraakbeenschijfje en een gewrichtskom. Het kaakgewricht is omgeven door banden en pezen en meerdere spieren die de kaak laten bewegen. Als er iets mis is met één van deze delen van het kauwstelsel kan dit klachten veroorzaken. Het kaakgewricht kan beschouwd worden als een speciaal dan wel bijzonder gewricht. U heeft een kaakgewricht links, maar ook rechts wat niet afzonderlijk van elkaar bewogen kan worden. Maar heeft u een stoornis in uw linker kaakgewricht kan zich dat ook uitten in uw rechter kaakgewricht en andersom.

Klachten

Er zijn klachten die u kunt ervaren waarbij u niet als eerste denkt dat het kaakgewricht de boosdoener is. Zo zijn oorpijn, oorsuizen, nekpijn, duizelingen en hoofdpijn klachten die u kunt ervaren wanneer er sprake is van stoornissen in het kauwstelsel. Dit is uitstralende pijn. Maar ook een bewegingsbeperking in de nek kan kaakklachten veroorzaken. Welke klachten kunt u nog meer ervaren?:

–       Beperkte bewegingsmogelijkheid van de kaak, met name het openen van de mond.

–       Geluiden van het kaakgewricht, zoals knappen en kraken.

–       Een stijf, dik of pijnlijk gevoel rondom het kaakgewricht.

–       Vermoeidheid van de kauwspieren.

–       Overgevoelige of pijnlijke tanden of tandvlees.

Deze klachten kunnen u beperken bij activiteiten als spreken, eten, kauwen, bijten, geeuwen en kussen. Maar ook hebben zij invloed op uw dagelijkse leven zoals bij het werken, sporten en slapen.

Oorzaken voor ontstaan

Er zijn vele factoren die kunnen bijdragen aan het ontstaan van kaakklachten. Zo is het overmatig of verkeerd gebruik van de kaken (overbelasting) een van de oorzaken. Andere oorzaken kunnen zijn:

–       Tandenknarsen en klemmen (veel mensen doen dit als zij slapen).

–       Overmatig gebruik van kauwgom of nagelbijten.

–       Vermoeidheid.

–       Mondgewoonten als; wangbijten, lipbijten, tongpersen of bijten op een potlood of pen.

–       Stress of spanningen (‘doorbijten’ of ‘verbijten’ in moeilijke situaties).

–       Verkeerde lichaamshouding (bij slapen of telefoneren).

–       Problemen vanuit het kaakgewricht zelf; het slecht op elkaar passen van tanden en kiezen, verschoven kraakbeenschijfje, instabiliteit of vergrootte mobiliteit van het kaakgewricht.

–       Een trauma.

–       Een aangeboren stoornis of groeistoornis.

–       Lang krampachtig de mond open houden bij bijvoorbeeld de tandarts of de orthodontist.

Diagnose

Om de diagnose TMD te kunnen stellen, worden eerder genoemde punten (klachten en ontstaan) met u besproken door een tandarts, een gnatholoog (gespecialiseerd tandarts in kaakgewrichten), een kaakchirurg of een kaakfysiotherapeut. Ook kunnen zij allen betrokken zijn in uw behandelingsproces. Soms is aanvullend onderzoek nodig om tot een diagnose te komen, zoals röntgenfoto’s, CT-scan, MRI, echografie, het nemen van gebitsafdrukken of laboratoriumonderzoek.

Behandeling

De al eerdere besproken disciplines kunnen in uw behandelproces betrokken zijn. Zo kan de tandarts of gnatholoog een opbeetplaat/spalk voor u maken zodat u niet meer knarsetand of klemt in uw slaap. Deze wordt vaak gemaakt wanneer u een bewegingsbeperking heeft in uw kaakgewricht en om verdere slijtage van uw tanden en kiezen te voorkomen. Slechts zelden wordt er bij kaakklachten chirurgisch ingegrepen, het is namelijk goed te verhelpen met fysiotherapie en/of een opbeetplaat/spalk.

Adviezen

Wat kunt u nou zelf doen? U kunt bij uzelf nagaan of u één van de bovenstaande oorzaken bijdragen aan uw kaakklachten. Denk bijvoorbeeld aan hoe vaak u op een dag kauwgom kauwt, of hoe vaak u per dag op uw lip bijt. Als u moeite heeft met het openen van uw mond kan bijvoorbeeld het afbijten van hard eten (een appel, een hard stuk brood of een groot broodje) ook een oorzaak zijn van uw kaakklachten. Het is van belang deze gewoontes te minderen of te vermijden. Stress en spanningen kunnen uw kaakklachten in stand houden.

Wat kan fysiotherapie voor u betekenen?

Wij kunnen u op verschillende manieren helpen de klachten te verminderen en terugkeer van de klachten te voorkomen. Uiteraard afhankelijk van wat wij in het onderzoek vinden, worden de behandeldoelen samen met u vastgesteld. De volgende behandeltechnieken kunnen worden ingezet:

–       Informeren & adviseren; zo kunnen we u helpen bepaalde gewoontes af te leren die zorgen voor overbelasting van het kauwstelsel. Ook kunnen wij instructies geven over het normale functioneren en gebruik van het kauwstelsel.

–       Mobilisatie; hiermee kunnen we bepaalde bewegingsbeperkingen opheffen waardoor u weer voldoende ruimte heeft om uw kaakgewricht te bewegen. Ook kan het voorkomen dat uw nek betrokken is, dan zal deze ook gemobiliseerd worden.

–       Oefentherapie; dit zal bestaan uit oefeningen. U zult deze thuis zelf ook moeten uitvoeren om zo minder klachten te ervaren van uw kauwstelsel (of eventueel uw nek).

–       Houdings- en bewegingsadvies; u zal advies krijgen hoe u het beste uw kaakstelsel kunt gebruiken/bewegen (of eventueel uw nek).

–       Ontspanningstechnieken / stressmanagement; hiermee kunnen we u bepaalde massagetechnieken aanbieden om zelf uw kauwspieren te ontspannen.

 

Zo kunnen wij u helpen om binnen zes weken tot drie maanden weer naar wens te functioneren in uw werk, sport of hobby maar ook dat u weer zonder klachten uw kauwstelsel kunt gebruiken. Succes is alleen mogelijk als u de gegeven adviezen en instructies zorgvuldig naleeft en de oefeningen regelmatig doet.